Με την άνοιξη να μετατρέπεται σε καλοκαίρι, τα κουνούπια επιστρέφουν στις ελληνικές αυλές, μπαλκόνια και κήπους. Πέρα από την τσίμπημα και τη χαρακτηριστική φαγούρα, τα σύγχρονα κουνούπια — ιδίως το τίγρης (Aedes albopictus) και τα κοινά είδη Culex — μεταδίδουν σοβαρές ασθένειες όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο Δάγκειος πυρετός και η Τσικουνγκούνια, που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η σωστή προετοιμασία ξεκινά τον Απρίλιο και κάνει τη διαφορά μεταξύ ενός ήρεμου καλοκαιριού και μιας σεζόν ταλαιπωρίας.

Πού γεννούν τα κουνούπια — και γιατί έχει σημασία

Αντίθετα με την κοινή αντίληψη, τα κουνούπια δεν ζουν στα δέντρα ή τα αγριόχορτα. Γεννούν αποκλειστικά σε στάσιμο νερό, ακόμη και σε ελάχιστες ποσότητες. Μία τάπα μπουκαλιού γεμάτη βρόχινο νερό αρκεί για να εκκολαφθούν δεκάδες προνύμφες σε λιγότερο από επτά ημέρες. Τα συχνότερα σημεία αναπαραγωγής στις ελληνικές αυλές είναι:

• Πιατάκια από γλάστρες λουλουδιών
• Παλιά καρότσια, λάστιχα, παιχνίδια αφημένα στον κήπο
• Βουλωμένες υδρορροές και αυλάκια
• Καλύμματα από πισίνες παιδικού τύπου
• Βρύσες κήπου με διαρροή
• Φρεάτια ομβρίων υδάτων που δεν αερίζονται
• Σιντριβάνια και διακοσμητικές λίμνες χωρίς κίνηση νερού

Πρόγραμμα προετοιμασίας 6 βημάτων

Βήμα 1 — Επιθεώρηση εξωτερικών χώρων (Απρίλιος)

Αφιερώστε μία εμπρόθεσμη βόλτα στον κήπο σας. Καταγράψτε κάθε σημείο όπου μπορεί να συγκεντρωθεί νερό. Αδειάστε ή αναποδογυρίστε ό,τι δεν χρησιμοποιείτε, καλύψτε ό,τι δεν αδειάζεται και επαναλάβετε την επιθεώρηση κάθε δύο εβδομάδες.

Βήμα 2 — Καθαρισμός υδρορροών και φρεατίων (Μάιος)

Οι βουλωμένες υδρορροές αποτελούν τον αρ. 1 παράγοντα διασποράς κουνουπιών στις πόλεις. Πρέπει να καθαρίζονται από φύλλα και σκουπίδια τουλάχιστον μία φορά την άνοιξη. Στα φρεάτια χρησιμοποιήστε προνυμφοκτόνες ταμπλέτες (Bacillus thuringiensis israelensis — BTI) που είναι ασφαλείς για κατοικίδια και άγρια πανίδα.

Βήμα 3 — Τοποθέτηση σητών σε παράθυρα και πόρτες

Οι σήτες αποτελούν την πιο αποτελεσματική φυσική προστασία για τον χώρο διαβίωσης. Επιλέξτε σήτες με άνοιγμα 1,2 mm ή μικρότερο για να αποτρέπετε την είσοδο και του μικρότερου κουνουπιού τίγρης. Ελέγξτε για σχισμές και αντικαταστήστε φθαρμένα τμήματα.

Βήμα 4 — Προληπτικός ψεκασμός κήπου (αρχές Μαΐου)

Ένας επαγγελματικός ψεκασμός υπολειμματικής δράσης σε θάμνους, φράχτες και σκιερά σημεία του κήπου αποδιώχνει ενήλικα κουνούπια για 20-30 ημέρες. Χρησιμοποιούμε εγκεκριμένα σκευάσματα πυρεθροειδών νέας γενιάς που είναι ασφαλή για ανθρώπους και κατοικίδια μόλις στεγνώσουν.

Βήμα 5 — Φύτευση φυτών-απωθητικών

Η βασιλικός, η λεβάντα, η κιτρονέλλα, ο δυόσμος και τα κατιφεδάκια εκπέμπουν αιθέρια έλαια που αποδιώχνουν φυσικά τα κουνούπια. Τοποθετήστε γλάστρες κοντά σε πόρτες, παράθυρα και τραπέζια εξωτερικού χώρου.

Βήμα 6 — Εποχιακή συντήρηση

Σε περιοχές με υψηλή ένταση κουνουπιών (κοντά σε ποτάμια, λίμνες, υγρές περιοχές), συστήνουμε πρόγραμμα μηνιαίου ψεκασμού από Μάιο έως Σεπτέμβριο. Έτσι διατηρείτε σταθερή την υπολειμματική προστασία καθ’ όλη τη σεζόν.

Τι να αποφεύγετε

• Καπνοί από κερί κιτρονέλλας: έχουν αποτέλεσμα μόνο 1-2 μέτρων και σε ήρεμο αέρα
• Σπιτικά μείγματα ξύδι/μπίρας: προσελκύουν μερικά είδη αντί να τα απωθούν
• Νυχτερινό πότισμα κήπου: δημιουργεί στάσιμα νερά
• Ανοιχτοί κάδοι κομπόστ χωρίς κάλυμμα

Πότε να καλέσετε επαγγελματία

Αν παρά τα μέτρα σας έχετε διαρκώς προβλήματα με κουνούπια, αν έχετε μεγάλο κήπο (πάνω από 200 m²), αν διαμένετε κοντά σε υγρότοπους ή αν θέλετε να φιλοξενήσετε εκδηλώσεις σε εξωτερικό χώρο, η επαγγελματική υπηρεσία απεντόμωσης κήπου είναι η ασφαλέστερη λύση. Ένας έμπειρος τεχνικός θα εντοπίσει εστίες αναπαραγωγής που έχουν διαφύγει της προσοχής σας και θα εφαρμόσει το κατάλληλο πρωτόκολλο.